Page 179 - Demo

177Pas Luft%u00ebs s%u00eb Dyt%u00eb Bot%u00ebrore, %u00e7do sfer%u00eb e jet%u00ebs u vu n%u00ebn ndikimin politik dhe ideologjik t%u00eb partis%u00eb komuniste, q%u00eb doli fituese nga lufta. Arti nuk mund t%u00eb b%u00ebnte p%u00ebrjashtim nga kjo. Si rrjedhoj%u00eb, %u00e7do artist u kthye n%u00eb propagandues t%u00eb linj%u00ebs zyrtare t%u00eb partis%u00eb-shtet. Vitet e para t%u00eb pasluft%u00ebs dhe nd%u00ebrtimi i institucioneve t%u00eb artit, vitet %u201950-%u201960 Q%u00eb n%u00eb vitet e para, shteti p%u00ebrcaktoi vij%u00ebn q%u00eb duhet t%u00eb ndiqte arti. Ai duhet t%u00eb ishte realist dhe n%u00eb sh%u00ebrbim t%u00eb ideologjis%u00eb shtet%u00ebrore si mjet i qart%u00eb propagandistik, dhe si i till%u00eb, duhej t%u00eb ilustronte momente nga nd%u00ebrtimi i socializmit, imazhe t%u00eb lider%u00ebve komunist%u00eb, ato nga Lufta Nacional%u00e7lirimtare. Fillimisht u ngrit%u00ebn institucionet e para, si Lidhja e Shkrimtar%u00ebve dhe Artist%u00ebve, liceu artistik, nd%u00ebrsa shum%u00eb artist%u00eb t%u00eb shkolluar n%u00eb Per%u00ebndim u angazhuan n%u00eb ilustrimin e nj%u00eb arti politik. Disa prej tyre ishin F. Stamo, S. Kaceli, N. Zajmi, A. Cangonji. Nj%u00ebkoh%u00ebsisht, nj%u00eb pjes%u00eb e nx%u00ebn%u00ebsve m%u00eb t%u00eb dalluar u d%u00ebrguan t%u00eb studionin n%u00eb vendet e ish-bllokut sovjetik. Ishin pik%u00ebrisht k%u00ebta student%u00eb q%u00eb importuan parimet e realizmit socialist n%u00eb vend, metod%u00eb artistike q%u00eb dominoi sfer%u00ebn kulturore nga fillimi i viteve %u201960 deri n%u00eb r%u00ebnien e komunizmit. Disa prej tyre si S. Shijaku, G. Madhi, V. Kilica, M. Dhrami, Z. Shoshi, K. Rama. J. Keraj sh%u00ebnuan form%u00ebn q%u00eb do t%u00eb merrte arti figurativ shqiptar. Veprat e tyre dallohen nga kompozime figurative imponuese, muskulatura e theksuar dhe gjeste teatrale. E gjith%u00eb kjo do t%u00eb shoq%u00ebrohej nga investime masive shtet%u00ebrore, q%u00eb do t%u00eb sillnin zhvillimin e shum%u00eb gjinive artistike n%u00eb vend, nj%u00eb pjes%u00eb e madhe e t%u00eb cilave l%u00ebvroheshin p%u00ebr her%u00eb t%u00eb par%u00eb.Fig. 1. Sali Shijaku, %u201cNaft%u00ebtari%u201d, 1966Fig. 3. Sali Shijaku, %u201cVojo Kushi%u201d, 1969Fig. 2.Nexhmedin Zajmi, %u201cTregime nga Lufta Nacional%u00e7lirimtare%u201d, 1952ARTI N%u00cb SHQIP%u00cbRI N%u00cbN REGJIMIN KOMUNIST30